Soorten thee: welke thee kies je?

Ruim een derde van de Nederlanders drinkt elke dag thee, en wie thee drinkt, neemt er gemiddeld bijna drie kopjes per dag. Toch weet maar 36 procent van de theedrinkers dat er in groene thee cafeïne zit. Dat blijkt uit het Nationaal Koffie & Thee Onderzoek van branchevereniging Koffie & Thee Nederland, dat in oktober 2026 verscheen.

Het laat zien hoe weinig we eigenlijk weten van wat er in ons kopje zit. Is rooibos thee? Wat is het verschil tussen zwart en groen? En is losse thee beter dan een zakje?

In deze keuzehulp zetten we het op een rij: welke soorten thee er zijn, hoeveel cafeïne erin zit, welke thee bij je smaak past, wat een kopje kost en waar je op let bij kruidenthee.

In het kort

• Echte thee komt van één plant, de theeplant. Zwarte, groene, witte en oolongthee verschillen vooral in hoe het blad wordt geplukt en bewerkt. Rooibos, munt en kamille zijn kruidenthee.
• Theïne en cafeïne zijn dezelfde stof. Een kopje zwarte thee bevat ongeveer 30 milligram cafeïne, groene thee ongeveer 20 milligram. Pure kruidenthee en rooibos bevatten geen cafeïne.
• Kies op smaak: stevig (zwart), fris (groen), mild (wit), kruidig (chai) of zoetig zonder cafeïne (rooibos).
• Losse thee kost in ons assortiment per kopje gemiddeld ongeveer de helft van een theezakje (€ 0,09 tegenover € 0,20, bij 2 gram thee per kopje).
• Wissel kruidenthee af met andere dranken. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, kies dan geen thee met venkel, anijs of kaneel. Heb je een hoge bloeddruk of ben je zwanger, kies dan liever een thee zonder zoethout.

Welke soorten thee zijn er?

Officieel is thee alleen wat van de theeplant komt, Camellia sinensis. Alle soorten die je kent als zwarte, groene of witte thee, komen van diezelfde plant. Het verschil zit vooral in wat er na het plukken met het blad gebeurt. Een belangrijke stap is oxideren: het blad reageert met zuurstof uit de lucht en kleurt donker.

Bij matcha drink je dus geen aftreksel, maar het fijngemalen blad zelf. Je klopt het poeder op met warm water.

Thee van kruiden, vruchten of specerijen is officieel geen thee, omdat het niet van de theeplant komt. Denk aan rooibos, munt, kamille, gember, citroengras, rozenbottel en venkel. In het dagelijks taalgebruik heet het allemaal thee, en zo noemen wij het ook. Op de verpakking zie je vaak het woord "kruidenthee" of "kruidenmelange".

Hoeveel cafeïne zit er in thee?

Een kopje zwarte thee (125 ml) bevat ongeveer 30 milligram cafeïne, groene thee ongeveer 20 milligram en filterkoffie ongeveer 60 milligram. Theïne en cafeïne zijn namelijk precies dezelfde stof. Dit zijn de gemiddelde hoeveelheden volgens het Voedingscentrum:

Maté is de uitzondering onder de kruidentheeën: het komt niet van de theeplant, maar bevat wel ongeveer evenveel cafeïne als koffie.

Volgens de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA is voor gezonde volwassenen tot 400 milligram cafeïne per dag veilig, en niet meer dan 200 milligram in één keer. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, dan gelden lagere grenzen; die lees je verderop bij "Zwanger of borstvoeding?". Ter vergelijking: één kop koffie, twee kopjes zwarte thee en één kopje groene thee samen komen uit op ongeveer 140 milligram.

Kinderen en thee. Kinderen krijgen meestal geen koffie, maar wel vaak een kopje thee. Dat zwarte en groene thee ook cafeïne bevatten, wordt dan makkelijk vergeten. Omdat kinderen minder wegen dan volwassenen, krijgen ze met hetzelfde kopje per kilo lichaamsgewicht veel meer cafeïne binnen. Geef kinderen daarom liever water of melk in plaats van thee met cafeïne.

Ben je gevoelig voor cafeïne in de avond? EFSA geeft ook aan dat 100 milligram cafeïne vlak voor het slapengaan bij sommige volwassenen de slaap kan beïnvloeden. Kies 's avonds dan een soort zonder cafeïne, zoals rooibos of een kruidenthee.

Opvallend detail op het etiket: dranken met veel cafeïne moeten de waarschuwing "hoog cafeïnegehalte" dragen, maar dranken op basis van thee of koffie zijn daarvan vrijgesteld. Staat "thee" in de productnaam, dan hoeft die waarschuwing er niet op. Hoeveel cafeïne erin zit, lees je dus af aan de soort.

Welke thee past bij jouw smaak?

Begin bij wat je lekker vindt en of je cafeïne wilt. Deze tabel helpt je op weg; achter elke regel staan een paar merken uit ons assortiment die deze soort voeren.

De kolom "Cafeïne" gaat uit van de pure soort. Bij melanges kan het anders liggen: een gembermelange met groene thee bevat wel cafeïne. Kijk bij twijfel op de ingrediëntenlijst.

Chai is een mengsel van specerijen zoals kaneel, gember, kardemom en kruidnagel. Soms zit er zwarte of groene thee in, en dan bevat het cafeïne. Vaak is het een cafeïnevrije specerijenmelange, soms met rooibos. Kijk op de ingrediëntenlijst welke je hebt. Chai bevat vrijwel altijd kaneel en vaak ook zoethout, venkel of anijs. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, lees dan ook de paragraaf over kruidenthee hieronder.

Twijfel je, begin dan met een proefpakket of een kleine verpakking, zodat je verschillende soorten kunt proeven. Het volledige aanbod vind je bij alle thee in ons assortiment.

Theezakje of losse thee?

Een zakje is makkelijk, losse thee is goedkoper per kopje en geeft je meer keus en controle. De meeste mensen gebruiken zakjes: in 2024 zette 81 procent van de theedrinkers één zakje per kopje. Toch zijn er redenen om naar losse thee te kijken.

We hebben de prijs per kopje in ons eigen assortiment berekend, met de prijzen op 6 oktober 2026:

Voor losse thee rekenden we met 2 gram thee per kopje. Gangbaar is 2 tot 3 gram, en grove kruidenthee vraagt soms meer. Neem je 3 gram thee per kopje, dan kost losse thee gemiddeld ongeveer € 0,14 per kopje: nog altijd zo'n 30 procent minder dan een zakje.

Nadelen van theezakjes:

• In zakjes zit meestal fijner gesneden blad. Dat trekt snel, maar wordt ook sneller bitter.
• Je zit vast aan de hoeveelheid in het zakje, dus je hebt minder invloed op de sterkte.
• Per kopje ben je duurder uit dan met losse thee: bij 2 gram thee per kopje gemiddeld ruim twee keer zoveel.
• Er komt meer verpakking bij kijken: envelopjes, touwtjes, labeltjes en soms een nietje.
• Sommige zakjes, vooral piramidezakjes, zijn van kunststof zoals nylon of PET, of van bioplastic.

Over die kunststof zakjes is veel geschreven. Een Canadees onderzoek uit 2019 meldde dat zakjes van nylon en PET in heet water grote aantallen plastic deeltjes afgeven. Het Duitse instituut voor risicobeoordeling BfR concludeerde in 2025 dat die aantallen sterk waren overschat en dat het vooral ging om kleine stukjes kunststof die in heet water oplossen. Een gezondheidsrisico vindt het BfR op basis van de huidige kennis onwaarschijnlijk. Wil je kunststof toch vermijden, kies dan losse thee of zakjes die op de verpakking als plasticvrij staan aangeduid.

Gebruikte theezakjes en losse theeblaadjes mogen bij het gft-afval. Op je eigen composthoop breken zakjes vaak te langzaam af.

Nadelen van losse thee: je hebt een hulpmiddel nodig, afmeten kost iets meer tijd en je moet blad en filter na afloop opruimen. Er zijn drie manieren om losse thee te zetten, elk met eigen voor- en nadelen:

• Lege papieren theefilterzakjes: makkelijk en ze mogen bij het gft, maar je gooit ze na één keer weg. Kies een ruim formaat, zodat het blad kan uitzetten.
• Thee-ei: herbruikbaar en goedkoop, maar vaak klein. Het blad kan daarin niet goed openvouwen, waardoor je er minder smaak uit kunt halen. Handig voor fijn blad en één kopje.
• Permanent filter of theepot met zeef: herbruikbaar, en het blad heeft volop ruimte. Wel even uitspoelen na gebruik.

Thee-eieren, permanente filters en knijptangen vind je ook in onze theecategorie.

Hoe zet je een goede kop thee?

Met de juiste temperatuur en trektijd, en die verschillen per soort. Groene thee wordt met water van 70 tot 85 graden zachter van smaak dan met kokend water. Deze tabel vat de bereidingsadviezen samen van de merken in ons assortiment. Die adviezen lopen uiteen, dus volg bij twijfel de verpakking.

Water van 70 tot 85 graden krijg je door gekookt water één tot twee minuten te laten staan.

Laat je thee daarna ook zelf even afkoelen voordat je drinkt. Het kankeronderzoeksinstituut van de Wereldgezondheidsorganisatie noemde het drinken van zeer hete dranken in 2016 waarschijnlijk kankerverwekkend voor de slokdarm, al is dat verband niet zeker. Of heel hete dranken van boven de 65 graden schadelijk zijn, is dus niet duidelijk, maar het Voedingscentrum adviseert om thee eerst even te laten afkoelen.

Welke keurmerken staan op thee?

Op theeverpakkingen zie je vaak een of meer keurmerken. Ze zeggen iets over hoe de thee is geteeld en verhandeld, niet over de smaak. Keurmerken die je op thee tegenkomt, zijn onder meer:

• EU-biologisch en Demeter: keurmerken voor biologische teelt. Demeter staat voor biologisch-dynamische landbouw.
• Fairtrade (vroeger Max Havelaar) en Fair for Life: gericht op eerlijke handel met boeren en plukkers.
• Rainforest Alliance: gericht op duurzamere landbouw.

Meer dan de helft van de theeën in ons assortiment is biologisch. Welke keurmerken een thee heeft, zie je op de verpakking en in de productomschrijving.

Waar let je op bij kruidenthee?

Let op drie dingen: wissel af met andere dranken, kies liever geen zoethout bij een hoge bloeddruk of zwangerschap, en vermijd venkel, anijs en kaneel als je zwanger bent, borstvoeding geeft of voor kinderen onder 1 jaar. Kruidenthee kun je verder prima drinken, zolang je afwisselt.

Wissel af. Bij het oogsten van kruiden en theeblad kunnen onbedoeld bladeren van andere planten meekomen, met daarin van nature voorkomende stoffen die in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor de lever. Er gelden daarom Europese maximumgehaltes. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit vond in 2025 in 54 van de 77 onderzochte theemonsters zulke stoffen, maar in geen enkel monster boven de wettelijke grens. Het advies is om thee en kruidenthee af te wisselen met water, filterkoffie en zuivel, en om kinderen niet alleen kruidenthee te geven.

Zoethout. Zoethout zit in zoethoutthee en in sommige kruidenmelanges, zoals sterrenmix en veel chai-melanges. Het bevat glycyrrhizine, dat bij ruim gebruik de bloeddruk kan verhogen. Een gezonde volwassene kan tot ongeveer een halve liter zoethoutthee per dag drinken. Heb je (aanleg voor) een hoge bloeddruk, houd je snel vocht vast of ben je zwanger, kies dan liever een thee zonder zoethout. Geef ook kinderen liever geen zoethoutthee. Kijk op de ingrediëntenlijst; op veel verpakkingen staat ook "bevat zoethout".

Venkel, anijs en kaneel. Deze kruiden bevatten van nature estragol of verwante stoffen. Het Voedingscentrum raadt thee met venkel, anijs of kaneel af voor kinderen jonger dan 1 jaar, en tijdens de zwangerschap en de borstvoeding. Dat geldt ook voor borstvoedingsthee met venkel en anijs. Het Voedingscentrum maakt daarbij een onderscheid: deze kruiden gewoon in gerechten gebruiken is geen probleem, maar thee en geconcentreerde producten met deze kruiden raadt het in deze situaties af. Kijk bij melanges goed naar de ingrediëntenlijst, want venkel en anijs zitten vaak in mengsels die je er niet direct aan herkent.

Zwanger of borstvoeding? Let dan op twee dingen tegelijk: de cafeïne in zwarte en groene thee en de kruiden hierboven. Voor cafeïne volgen we het advies van de beroepsvereniging van verloskundigen (KNOV); daar kun je ook verder lezen. Ben je zwanger, drink dan niet meer dan vier kopjes zwarte thee of zes kopjes groene thee per dag, en blijf met koffie erbij onder de 200 milligram cafeïne per dag. Meer dan 200 milligram cafeïne per dag kan leiden tot verminderde groei van de baby, een miskraam of zelfs doodgeboorte. Geef je borstvoeding, dan adviseert de KNOV om niet meer dan twee koppen koffie, thee of andere dranken met cafeïne per dag te drinken, omdat te veel cafeïne je baby onrustig kan maken. Voor afwisseling zijn water en melk een makkelijke keuze; rooibos bevat geen cafeïne. Twijfel je over een kruid in een melange, vraag het dan aan je verloskundige.

Veelgestelde vragen

Is kruidenthee eigenlijk thee?

Officieel niet. Thee is alleen wat van de theeplant komt. Een aftreksel van kruiden, vruchten of specerijen heet kruidenthee of vruchtenthee. Pure kruidenthee bevat geen cafeïne. Uitzonderingen zijn maté en melanges met theeblad; kijk op de ingrediëntenlijst.

Zit er cafeïne in rooibos?

Nee. Rooibos komt van een andere plant dan thee en bevat van nature geen cafeïne. Je krijgt er dus geen cafeïne mee binnen.

Hoeveel kopjes thee mag je per dag drinken?

De Gezondheidsraad adviseert volwassenen drie koppen zwarte of groene thee per dag. Dat is een advies, geen maximum, en het geldt niet voor kruidenthee of rooibos. Voor volwassenen bepaalt vooral de cafeïne de grens: maximaal 400 milligram per dag uit alle bronnen samen. Kinderen geef je liever geen thee met cafeïne; zie hierboven.

Mag ik zoethoutthee drinken als ik zwanger ben?

Liever niet. Zoethout kan de bloeddruk verhogen. Het Voedingscentrum adviseert zwangere vrouwen niet meer dan één tot twee kopjes per dag, en helemaal geen zoethoutthee bij een hoge bloeddruk. Kies tijdens je zwangerschap daarom liever een thee zonder zoethout.

Is groene thee hetzelfde als groenethee-extract?

Nee. Gezette groene thee is volgens de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA over het algemeen veilig. Een extract in een supplement is veel geconcentreerder. Daarvoor gelden sinds eind 2022 extra Europese regels, zoals een maximale hoeveelheid per dag en waarschuwingen op het etiket.

Bronnen

• Koffie & Thee Nederland, Nationaal Koffie & Thee Onderzoek 2026 en 2024 (geraadpleegd 6 oktober 2026). Theeconsumptie, kennis over cafeïne en gebruik van theezakjes.
• Voedingscentrum, Thee en Cafeïne (geraadpleegd 6 oktober 2026). Soorten thee, cafeïnegehaltes, grenzen per leeftijd en heet drinken.
• Gezondheidsraad, Richtlijnen goede voeding 2015 (geraadpleegd 6 oktober 2026). Het advies over thee.
• EFSA, Caffeine (2015) en Green tea catechins (2018) (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• Voedingscentrum, Glycyrrhizine, Allylalkoxybenzenen en Pyrrolizidine-alkaloïden (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• NVWA, Natuurlijke toxinen in levensmiddelen, inspectieresultaten 2025 (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• BfR, BfR assesses study on tea bags and microplastic particles, 2025 (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• Milieu Centraal, Groente-, fruit- en tuinafval, Afvalscheidingswijzer: theezakje en koffiepad en Keurmerkenwijzer (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• Hernandez e.a., Plastic Teabags Release Billions of Microparticles and Nanoparticles into Tea, Environmental Science & Technology, 2019.
• Europese Unie, Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie, bijlage III, en Verordening (EU) 2022/2340 over groenethee-extracten.
• KNOV (deverloskundige.nl), Voeding tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode en Borstvoeding geven (geraadpleegd 6 oktober 2026). Cafeïne tijdens zwangerschap en borstvoeding.
• IARC (Wereldgezondheidsorganisatie), IARC Monographs Volume 116: Evaluation of drinking coffee, maté, and very hot beverages, 2016 (geraadpleegd 6 oktober 2026).
• Koffie & Thee Nederland, Alles over thee (geraadpleegd 6 oktober 2026). Zettemperatuur van groene thee.
• Bereidingsadviezen van de fabrikanten op de verpakking en productpagina's van de theeën in ons assortiment (geraadpleegd 6 oktober 2026). Temperatuur en trektijd per soort.
• Voedingscentrum, Pyrrolizidine-alkaloïden en Thee (geraadpleegd 6 oktober 2026). Advies over heet drinken.

Over dit artikel

Geschreven door de redactie van Vitatheek en inhoudelijk gecontroleerd op 7 oktober 2026. De prijzen per kopje zijn berekend op basis van de verkoopprijzen in ons assortiment op 6 oktober 2026 en kunnen sindsdien zijn veranderd. Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, heb je een hoge bloeddruk of gebruik je medicijnen, bespreek dan met je huisarts of verloskundige wat voor jou verstandig is.